Produkt dostępny w magazynie
44,90 zł
Dodaj do koszyka

Okruchy ewolucji

Tajemnice historii naturalnej

Autor: Marcin Ryszkiewicz

Liczba stron: 296 + 16 (kolorowa wkładka)

Format: 163 x 238 mm

Oprawa: twarda

ISBN: 978-83-7427-922-2

Seria: Nauka po prostu

Ciekawość poznawcza jest jednym z istotnych wyróżników gatunku ludzkiego. Po prostu lubimy zadawać pytania i poszukiwać odpowiedzi, a już zwłaszcza interesuje nas historia Homo sapiens czy rozwój życia

w ogóle. Książka Okruchy ewolucji. Tajemnice historii naturalnej dostarcza wielu zaskakujących odpowiedzi na różne, czasem nawet pozornie banalne pytania.Po jej lekturze okazuje się, że to właśnie ewolucja i dobór naturalny miały duży wpływ na kształtowanie tego co dziś nazywamy … patriotyzmem chociaż wtedy żaden ludzki przodek nie słyszał jeszcze o żadnej ojczyźnie. Zresztą sam mechanizm powstawania wspólnot i społeczeństw pokazuje wielkie znaczenie interesu tylko własnej grupy.

 

Kolejne kwestie dotyczą uniwersalnych cech ludzkich języków, bez wątpienia wyjątkowych, oraz ich podobieństw i różnic w odniesieniu do systemów porozumiewania się różnych zwierząt.  Jak języki spajały więzy łączące ludzi w obrębie grup i jakie stwarzały bariery między nimi? Jakie mechanizmy napędzały naszą ewolucję i czy cokolwiek tę naszą, od innych ewolucji, wyróżniało?

 

Równie zaskakujące ustalenia i hipotezy dotyczą zagadnień związanych z funkcjonowaniem

i „wyposażeniem” ludzkiego organizmu. Z jednej strony jest on cudem inżynierskiej pomysłowości, pozwalającym nam działać w niemal wszystkich środowiskach i niszach ekologicznych, z drugiej poraża niejednokrotnie topornością niektórych rozwiązań i absurdalnością wielu mechanizmów. Podczas lektury wielokrotnie zdajemy sobie sprawę, że wiedza wyniesiona ze szkoły opiera się na stereotypach, które należy po prostu odrzucić. Dowiadujemy się dlaczego człowiek – „naga małpa” – zachowała tak bujne owłosienie

na głowie czy też, że nasz „sztandarowy narząd szczątkowy” – wyrostek robaczkowy – pełni jednak ważne funkcje. Zaskakujące wydają się również próby wyjaśnienia lepszego posługiwania się przez człowieka jedną ręką niż drugą pomimo symetrii naszych ciał oraz  uzasadnienie dlaczego, niemal zawsze, jest to ręka prawa. Niewątpliwie warto też zgłębić rozważania na temat „nieudanej starości”. Odpowiedź na pytania dlaczego żyjemy tak długo i nie możemy liczyć na lekką śmierć pokazuje, że pomimo coraz wyższego poziomu wiedzy o fizjologii człowieka i z zakresu medycyny „ewolucja” raczej nie ma żadnego interesu by sprzyjać naszemu komfortowi starzenia się.

 

Kolejnym atutem książki jest jej wielowątkowość odzwierciedlana w podziale na trzy części: ewolucję człowieka, życia i planetarną. Poza rozważaniami dotyczącymi człowieka pojawiają się kwestie związane z budową gór i historią Ziemi, a także porównania naszej planety z Księżycem i Marsem. Dowiemy się dlaczego „zaklinacze deszczu” mogą rzeczywiście sprowadzać opady i dlaczego jesienne barwy liści są inne w Ameryce Północnej niż w Europie, a w dodatku znacznie atrakcyjniejsze. A spragnieni terenowych wycieczek znajdą propozycję ciekawego mini przewodnika po wyjątkowych, ale nadzwyczaj „ziemskich” miejscach na Marsie (epoka turystycznego wykorzystania Czerwonej Planety właśnie się zaczyna!) i po kosmicznych zdarzeniach na Ziemi, gdzie spadające na naszą planetę meteoryty pozostawiły unikalne – wręcz niebiańskie – ślady.

 

Marcin Ryszkiewicz – znany ewolucjonista i geolog – zestawia hipotezy odważne, niekiedy wręcz szalone, zarówno takie, które święciły kiedyś tryumfy, ale potem zostały – czasem zbyt pochopnie – zepchnięte

 do lamusa, jak i zupełnie świeże, które torują sobie dopiero drogę do powszechnego uznania. Dzięki temu możemy poniekąd uczestniczyć w naukowych debatach – zarówno tych już zapomnianych (ale niekoniecznie fałszywych), jak i tych, które toczą się na naszych oczach i w których nie powiedziano jeszcze wszystkiego.

Na pewno warto posmakować tych intelektualnych atrakcji, które niekiedy sprawiają wrażenie jakby wprost zaczerpniętych z literatury fantasy.

 

Spis treści:

 

EWOLUCJA CZŁOWIEKA

1.      Skąd się bierze patriotyzm? Dlaczego ludzie uważają często swój kraj za lepszy od innych,

choć przecież tylko przypadek sprawił, ze się w nim urodzili? To nielogiczne

2.      Dlaczego tylko ludzie mówią, a zwierzęta nie?

3.      Po co nam są narządy szczątkowe, np. wyrostek robaczkowy?

4.      Dlaczego ludzie są praworęczni? Czy prawa strona naszego ciała jest w jakikolwiek sposób lepsza

od lewej?

5.      Dlaczego ludzie muszą obcinać włosy i czesać się, a zwierzęta nie?

EWOLUCJA ŻYCIA

6.      Do czego służą linie papilarne?

7.      Dlaczego się starzejemy? I dlaczego umieramy? Przecież gdybyśmy żyli dłużej i w dobrym zdrowiu moglibyśmy zostawić po sobie więcej dzieci. A o to w tym wszystkim podobno chodzi.

8.      Ludzie często mówią, że brakuje im trzeciej ręki. Ale takich braków jest w naszej anatomii wiele Dlaczego?

9.      Dlaczego liście drzew zmieniają kolor jesienią?

10.  Czy to prawda, że krew i woda morska mają podobny skład chemiczny? Czy można powiedzieć, że nasza krew przechowuje wspomnienie po dawnym oceanie?

EWOLUCJA PLANETARNA

11.  Czy opady można wywołać sztucznie?

12.  Czy młode góry są zawsze wyższe i bardziej strzeliste od starych?

13.  Całą powierzchnię Księżyca pokrywają kratery uderzeniowe. Na Ziemi ich nie widać. Czy na naszą planetę nie spadały duże meteoryty?

14.  Najwyższa góra Marsa, Olympus Mons, ma 25 kilometrów wysokości , trzy razy więcej niż Mount Everest i pięć razy więcej niż Mount Blanc. Jak to możliwe, skoro Mars jest małą i nieaktywną tektonicznie planetą?

O autorze:

Marcin Ryszkiewicz geolog, ewolucjonista i popularyzator nauki. Absolwent Wydziału Geologii Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Piotra i Marii Curie w Paryżu, doktor nauk humanistycznych z zakresu  historii nauki (praca nt. intelektualnych korzeni hipotezy Gai i zasady antropicznej), zatrudniony w Muzeum Ziemi PAN w Warszawie.

Autor licznych artykułów i książek popularnonaukowych z zakresu paleontologii, ewolucji i antropologii współpracujący z działem naukowym „Gazety Wyborczej” i „Polityki” oraz publikujący własne teksty i tłumaczenia artykułów w „Wiedzy i życiu” i „Świecie nauki”. W 2013 r. został uhonorowany prestiżową nagrodą Złotej Róży za najlepszą książkę polskiego autora (Homo sapiens. Meandry ewolucji) popularyzującą naukę w sezonie wydawniczym 2012/2013. Nagroda (przyznawana od 2007 r. przez Festiwal Nauki i miesięcznik krytyczno-literacki „Nowe Książki”) ma zwrócić uwagę czytelników na prace polskich autorów, które najlepiej służą upowszechnianiu wiedzy naukowej oraz wyróżniają się ciekawą formą popularyzacji.

Marcin Ryszkiewicz w pasjonujący sposób przedstawia i interpretuje teorie i  hipotezy dotyczące ewolucji człowieka i biologicznych uwarunkowań kultury. Relacjonuje więc aktualności badawcze takich dziedzin jak ewolucja, paleontologia i paleoantropologia. Z dużą wnikliwością zajmuje się osiągnięciami na styku różnych nauk przyrodniczych, a zwłaszcza nauk o Ziemi przedstawiając geologiczne dzieje Ziemi, historię i zróżnicowanie Układu Słonecznego również w powiązaniu z warunkami do powstania i rozwoju życia. Obszerne popularnonaukowe eseje pisze z myślą o ludziach, którzy lubią poszerzać i uaktualniać wiedzę o świecie zdobytą w trakcie kształcenia.

Copyright © Wydawnictwo DEMART SA